|
"Vergelding"
Ons begrip vergelding komt historisch bezien voort uit het rechtvaar- digheids-idee van het betalingsprincipe.
Ver-gelden betekende dan ook letterlijk: "betalen".
Ook
een dief moest betalen voor wat hij had meegenomen; want alleen wanneer er betaald was kon er rechtvaardigheid zijn.
En zo moest dan ook elke andere schade per definitie betaald worden.
Frustratie en boosheid
Wanneer betaling nu echter niet mogelijk was, omdat de dief niet betalen kon, ontstond er frustratie en boosheid.
De betaal-logica werkte niet meer . . . . .
Toch wilde
men dat zij werkte; en uit frustratie en boosheid liet men de dief nu betalen met iets waar niemand iets aan had . . . . , en wat daarom dan ook helemaal geen betaling was . . . . . ; met leed-toevoeging . . . . .
Het op zich zo rechtvaardige betalingsprincipe "vergelding" werd zo verdraaid tot leedtoevoeging en tot wraak.
Oog om oog
Ook vergelding in de zin van "Oog om oog, tand om tand" wekt de suggestie van een gelijke betaling, en hierdoor ook die van recht- vaardigheid.
Het
betekent echter gewoon wraak en leedvermaak met een dader die nu ook schade lijdt. Niemand heeft immers iets aan betaling met de ogen of tanden van iemand anders.
Zulk een betaling is dus helemaal geen betaling,
en heeft in die zin met rechtvaardigheid ook niets te maken.
En de oorzaak van dat leedvermaak met die dader kan slechts liggen in demonisering en in afgunst op de nog gezonde ogen of tanden van die dader, door de
boosheid uit het eigen verlies.
"Oog om oog, tand om tand" betekent daarom gewoon wraak, echter met de suggestie van rechtvaardigheid door een gelijke "betaling".
Gematigde wraak
Deze suggestie van "een gelijke betaling" wordt ook wel uitgelegd als zijnde
een gematigde, of proportionele wraak, waarbij de rechtvaardig- heid zou moeten liggen in de matiging van de wraak.
Ziekelijk leedvermaak
Echter wraak - leedtoevoeging uit boosheid door een verlies - kan nooit rechtvaardig zijn.
Boosheid impliceert immers een onloochenbaar gestoorde toestand, en het enige wat wraak oplevert is een ziekelijk en
immoreel leed- vermaak waar geen mens iets aan heeft . . . . . .
Cult
Wraak is dus in feite een zinloos en ziekelijk frustratie-ritueel waar niemand iets
wijzer van wordt; een oeroude cult.
Zij wordt slechts in stand gehouden door onze traditionele wraak- en straf-conditionering; door onze inprogrammerig met egocentrisch, heroisch en wraakzuchtig gedrag, en al wat
daarmee samenhangt.
En met rechtvaardigheid in de zin van vergelding als een "betaling" heeft wraak niets te maken.
Ook heeft wraak met rechtvaardigheid niets te maken wanneer je haar uitlegt als een
straf (zie pagina rechtvaardigheid).
|
|
