|
Egocentrisme
Wraak is een primitieve boosheidsreactie en past niet in een ontwik- kelde en sociale samenleving met een toegankelijk en rechtvaardig rechtssysteem. Echter de boosheidstoestand van een wraaknemer maakt hem onver-
schillig, respectloos en egocentrisch, en hierdoor heeft hij de neiging het rechtssysteem van de samenleving te negeren. Wraak nemen is enigszins vergelijkbaar met het onder invloed van alcohol achter het stuur van
een auto gaan zitten.
"Rechts-drempel" Wraak nemen is ook in strijd met ons rechtsstaatsprincipe, want het betekent het
negeren van ons rechtssysteem. Wraak kan echter ook voortkomen uit een verloren vertouwen in dat rechtssysteem, of uit een te hoge "rechts-drempel". Bijvoorbeeld angst voor hoge gerechtskosten (ga niet rechten om
een koe want je geeft er een toe), of geen zin in de rompslomp.
Gebrek aan bewijs Ook door een gebrek aan bewijs kunnen we soms de neiging krijgen
om over te gaan tot wraak; want we weten immers dat een rechter zal vragen naar bewijzen. In zulk een situatie kan het de moeite waard zijn om te proberen - liefst met de hulp van anderen - tot een vergelijk te
komen met een dader. Echter verder is dan de enige rechtvaardige weg nog slechts die van aanvaarding. Want een 100% ideaal rechtssysteem zal er hoogstwaarschijnlijk nooit komen, en ons leven gaat wel
verder . . . . .
Reactie op onrecht Hoe egocentrischer onze mentaliteit, hoe moeilijker we aangedaan onrecht
zullen kunnen aanvaarden . . . . , en hoe bozer en wraak- zuchtiger we zullen reageren. Ons egocentrisme, of ik-gerichtheid, onze irreele zelf-belangrijk- making, is de oorzaak van ons gebrek aan realisme en
incasserings- vermogen waardoor we ervaren onrecht soms zo moeilijk kunnen aanvaarden.
"lesje leren" Dit belangrijke inzicht mag natuurlijk ook weer niet leiden tot
een vergoelijking van respectloos, antisociaal of crimineel gedrag. Een dader "een lesje leren" is in feite een morele noodzaak. Echter niet door wraak, en niet door onszelf vanuit onze boze wraak- zuchtige
toestand, maar door anderen die onafhankelijk zijn. En dan natuurlijk wel op een redelijke, educatieve, objectieve en moreel verantwoorde manier.
Klein onrecht In een sociale omgeving vraagt klein onrecht om een liefst gezamen- lijke, solidaire educatieve reactie door de mensen die daar getuige van zijn. Dit betekent blijk geven van
afkeuring van de respectloosheid, ingaan op de oorzaak van de respectloosheid, en een suggestie geven tot verontschuldiging of eventueel schadeherstel indien redelijk en mogelijk.
Dit vraagt dan echter wel om enige moed, integriteit en moreel besef.
Antisociaal gedrag Egocentrisme - veelal uit frustratie en
boosheid - is de belangrijkste oorzaak van antisociaal gedrag. Deze ik-gerichtheid of zelf-obsessie creeert dan respectloosheid, en verdringt zo onze empathie en moreel besef. Hierdoor kunnen we dan
gemakkelijk overgaan tot respectloos en crimineel gedrag.
Verloedering Het nemen van wraak is een bijdrage leveren aan de verloedering van onze samenleving.
Het betekent het creeren van nog meer vijandigheid en boosheid, die veelal weer afgereageerd gaat worden op anderen, die daardoor ook weer boos en vijandig gaan reageren op weer anderen, enz. En daarnaast vraagt
het stoere egocentrische voorbeeldgedrag ook nog om navolging door anderen.
Wraak propageren Het propageren van wraakzucht is immoreel en crimineel. Want wie wraak propageert, maakt zich medeplichtig aan elk onrecht dat
daaruit voortkomt . . . . . Dit geldt ook
voor een overheidsinstantie die dat doet; bijvoorbeeld met betrekking tot strafrecht. ( ! )
( zie
www.preventierecht.nl )
Universele waarden en normen
Wraak is in strijd met de meest fundamentele en universele norm van elke menselijke samenleving; die van het menselijk respect. Menselijk respect, dat tevens de hoogste universele sociale waarde is in elke
menselijke samenleving. Ook is wraak in strijd met de fundamentele menselijke norm van rechtvaardigheid, die eveneens een van onze meest fundamentele waarden is. Wij kiezen er immers ook voor, te leven in een
rechts - staat.
Daarom is wraak per definitie immoreel, en past zij in geen enkele beschaafde sociale samenleving . . . . . .
( zie ook:
www.universele-beschaving.nl )
|